خواب زیاد نوزاد در هفته‌های اول زندگی کاملاً طبیعی است. نوزادان در این دوره در شبانه‌روز حدود ۱۴ تا ۱۸ ساعت می‌خوابند و تقریباً فقط برای شیر خوردن بیدار می‌شوند. همین استراحت طولانی نقش مهمی در رشد سریع بدن و مغزشان دارد. با این حال، اگر نگرانید نوزادتان بیش از حد می‌خوابد، حتماً با پزشک اطفال مشورت کنید.
خواب نوزاد از آن موضوع‌هایی است که در روزهای اول پدر و مادر شدن حسابی گیجمان می‌کند. بیشتر ما این روزها را با شب‌های سخت و روزهای خواب‌آلود می‌گذرانیم. واقعیت این است که نوزادان، به‌خصوص در هفته‌های اول، مثل بزرگسالان نمی‌خوابند. در ادامه توضیح می‌دهیم چرا.
نوزاد به چند ساعت خواب نیاز دارد؟
نوزادان در هفته‌های اول معمولاً ۱۴ تا ۱۸ ساعت در شبانه‌روز می‌خوابند. تا یک‌ماهگی این عدد به حدود ۱۲ تا ۱۶ ساعت می‌رسد. البته هر نوزادی با بقیه فرق دارد و ممکن است کمی کمتر یا بیشتر از این میانگین بخوابد.
نکته مهم اینجاست: بیشتر نوزادان در چند ماه اول، چه شب و چه روز، بیش از دو تا چهار ساعت پشت سر هم نمی‌خوابند. نوزاد معده خیلی کوچکی دارد و به همین دلیل معمولاً هر دو تا سه ساعت یک بار برای شیر بیدار می‌شود. پس خواب زیاد نوزاد به معنای خواب یکسره نیست، بلکه در چند نوبت کوتاه در طول شبانه‌روز پخش است. برای همین است که حتی اگر نوزادتان زیاد بخوابد، شما احتمالاً باز هم خسته‌اید.
خیلی از نوزادان هم در هفته‌های اول روز و شب را اشتباه می‌گیرند؛ روزها بیشتر می‌خوابند و شب‌ها بیشتر بیدارند. آکادمی اطفال آمریکا پیشنهاد می‌کند شب‌ها محیط را آرام و کم‌نور نگه دارید و در طول روز بیشتر با نوزاد بازی کنید و حرف بزنید. توضیحات بیشتر را در راهنمای آکادمی اطفال آمریکا برای خواب بهتر کودک بخوانید.
جای خواب نوزاد هم مهم است. او را همیشه به پشت و روی سطحی سفت و صاف بخوابانید و پتو، بالش و عروسک را از تخت یا گهواره‌اش بیرون بگذارید. اگر نگرانید سردش شود، به جای پتو از یک کیسه خواب نخی استفاده کنید. کیسه خواب در طول خواب کنار نمی‌رود و روی صورت نوزاد هم نمی‌افتد.
دلیل خواب زیاد نوزاد چیست؟
در هفته‌های اول شاید به نظر برسد نوزاد فقط می‌خوابد و شیر می‌خورد. در این دوره انتظار هم همین است. اما این خواب‌های طولانی فقط فرصتی برای بغل کردن و نوازش او نیست؛ مغز نوزاد در خواب سخت مشغول کار است.
نوزادان در سال اول زندگی با سرعتی شگفت‌انگیز رشد می‌کنند. وزن بیشترشان تا حدود یک‌سالگی به سه برابر وزن هنگام تولد می‌رسد. در همین سال غلت زدن، نشستن، چهاردست‌وپا رفتن، ایستادن و خوردن غذای کمکی را یاد می‌گیرند. مهارت‌های اجتماعی را هم تمرین می‌کنند و شاید حتی اولین قدم‌ها را بردارند و اولین کلمه‌ها را بگویند.
خواب بخش مهمی از این رشد جسمی و ذهنی است و به یادگیری هم کمک می‌کند. نوزاد شما هر لحظه چیز تازه‌ای می‌بیند، می‌شنود و لمس می‌کند. در خواب، مغزش این تجربه‌ها را مرتب می‌کند، به خاطر می‌سپارد و برای کشف‌های تازه آماده می‌شود.
به طور خلاصه، نوزادان زیاد می‌خوابند چون هم‌زمان چیزهای زیادی یاد می‌گیرند و خیلی سریع رشد می‌کنند. این استراحت انرژی لازم برای این همه تغییر را به آن‌ها می‌دهد. پس خواب زیاد نوزاد در این دوره نشانه تنبلی یا بیماری نیست، بلکه بخشی از رشد طبیعی اوست.
سخنی از تیم الا: ما در تیم الا این مطلب را بر پایه منابع معتبر پزشکی گردآوری کرده‌ایم و به زبانی ساده نوشته‌ایم. می‌دانیم شب‌بیداری‌های هفته‌های اول چقدر خسته‌کننده است و امیدواریم این نکته‌ها کمی از نگرانی‌تان کم کند.
آیا خواب زیاد نوزاد ممکن است بیش از حد باشد؟
طبیعی است که نوزاد در هفته‌های اول تقریباً همیشه بخوابد و فقط برای شیر بیدار شود. اما حدود یک‌ماهگی کم‌کم زمان بیشتری بیدار می‌ماند و با آرامش اطرافش را تماشا می‌کند.
در این لحظه‌های بیداری، نوزاد را در آغوش بگیرید و با او حرف بزنید. اگر او را در یک دورپیچ موسلین کلاهدار بپیچید، در بغلتان گرم می‌ماند؛ این پارچه سبک و نخی است و هوا به‌راحتی از آن عبور می‌کند.
پنجره بیداری نوزاد چیست؟
اینکه نوزاد چقدر می‌تواند بین دو خواب بیدار بماند، به عوامل زیادی بستگی دارد؛ از جمله خلق‌وخوی او و اینکه چرت قبلی‌اش چقدر طول کشیده است. به این بازه «پنجره بیداری» می‌گویند و با بزرگ‌تر شدن کودک طولانی‌تر می‌شود. نوزادان معمولاً فقط حدود یک تا یک ساعت و نیم بیدار می‌مانند و بعد دوباره خوابشان می‌گیرد.
وقتی نوزاد نشانه‌های خستگی نشان داد، یک روال ثابت پیش از خواب کمک می‌کند آرام شود. خیلی از والدین برای چرت‌های روزانه از قنداق زیپی استفاده می‌کنند. نوزاد قنداق‌شده را همیشه به پشت بخوابانید و قنداق را دور باسن و پاها شل نگه دارید. وقتی نوزاد شروع به غلت زدن کرد، قنداق را کنار بگذارید.
بیدار کردن نوزاد برای وعده شیر
بعضی نوزادان آن‌قدر عمیق می‌خوابند که برای همه وعده‌های شیر بیدار نمی‌شوند. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) در این مورد توصیه روشنی دارد. تا وقتی نوزاد به وزن هنگام تولدش برنگشته، در طول روز هر دو تا سه ساعت او را برای شیر بیدار کنید. در طول شب این فاصله می‌تواند حدود چهار ساعت باشد.
این وعده‌های پشت‌سرهم برای مادر خسته‌کننده است. یک بالش شیردهی نوزاد را در ارتفاع مناسب نگه می‌دارد تا کمر و دست‌های شما کمتر خسته شود.
اگر درباره برنامه شیردهی یا وزن‌گیری نوزادتان سؤالی دارید، آن را با پزشک اطفال در میان بگذارید. او با توجه به شرایط نوزاد، بهترین برنامه را به شما پیشنهاد می‌کند.
چرا گاهی نوزاد از همیشه بیشتر می‌خوابد؟
گاهی نوزاد بیشتر از معمول می‌خوابد. این خواب بیشتر ممکن است چند دلیل داشته باشد:
- بیماری خفیف مثل سرماخوردگی: نوزادان هم مثل بزرگسالان برای بهبود به استراحت نیاز دارند.
- جهش رشد: نوزادان در سال اول چند دوره رشد سریع را پشت سر می‌گذارند و بدنشان در این دوره‌ها به استراحت بیشتری نیاز دارد.
- واکسن تازه: بعد از زدن واکسن، بدن نوزاد سرگرم ساختن ایمنی است و ممکن است نوزاد بیشتر بخوابد.
- زردی: زردی در نوزادان شایع است، به‌خصوص در نوزادانی که پیش از هفته ۳۸ بارداری به دنیا می‌آیند. نوزادان مبتلا به زردی معمولاً بیشتر می‌خوابند. زردی خفیف اغلب بعد از دو تا سه هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود.
برای آشنایی بیشتر با این وضعیت، مطلب زردی نوزاد، علائم و درمان را بخوانید.
چه زمانی خواب زیاد نوزاد نگران‌کننده است؟
اینکه نوزاد گاهی بیشتر از معمول بخوابد، طبیعی است و معمولاً جای نگرانی ندارد. اما اگر نوزاد علاوه بر خواب زیاد، تب دارد یا به سختی نفس می‌کشد، فوراً با پزشک اطفال تماس بگیرید. تند نفس کشیدن یا ناله و خرخر هنگام تنفس، نشانه تنفس دشوار است.
همچنین اگر نوزادتان به‌طور مرتب برای شیر بیدار نمی‌شود، با پزشک تماس بگیرید؛ این‌ها ممکن است نشانه مشکلی جدی‌تر باشند. در این موارد منتظر نمانید:
- خواب طولانی همراه با تب
- تنفس تند یا ناله و خرخر هنگام نفس کشیدن
- بیدار نشدن مرتب برای شیر
برای آشنایی با نشانه‌های هشدار دیگر، مطلب علائم شایع نوزادان را ببینید.
نوزادی که این‌همه می‌خوابد، به جای خواب امن هم نیاز دارد. آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کند نوزاد دست‌کم در شش ماه اول در اتاق پدر و مادر بخوابد، اما در تخت جداگانه خودش، نه در تخت بزرگسالان. مطلب جلوگیری از سندروم مرگ ناگهانی نوزاد نکته‌های مهم دیگری درباره محیط امن خواب دارد.
اگر برای نوزادتان ست خواب می‌خرید، در تخت فقط از ملحفه کشداری استفاده کنید که کاملاً اندازه تشک باشد. بالش، لحاف و محافظ دور تخت را داخل تخت نگذارید.
جمع‌بندی: خواب زیاد نوزاد در یک نگاه
- نوزادان در هفته‌های اول ۱۴ تا ۱۸ ساعت و تا یک‌ماهگی ۱۲ تا ۱۶ ساعت در شبانه‌روز می‌خوابند.
- بیشترشان هر دو تا چهار ساعت برای شیر بیدار می‌شوند.
- خواب به رشد سریع بدن، یادگیری و حافظه نوزاد کمک می‌کند.
- تا برگشتن به وزن تولد، نوزاد را روزها هر دو تا سه ساعت و شب‌ها حدود هر چهار ساعت برای شیر بیدار کنید.
- سرماخوردگی، جهش رشد، واکسن و زردی ممکن است خواب را موقتاً بیشتر کنند.
- نوزاد را همیشه به پشت، روی سطحی سفت و در تختی خلوت بخوابانید.
- اگر خواب طولانی با تب، تنفس تند یا ناله همراه است، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
خواب زیاد نوزاد در بیشتر موارد نشانه رشد سالم اوست. پس از این روزهای آرام لذت ببرید و در کنار آن، حواستان به نشانه‌های هشدار هم باشد.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جای معاینه و توصیه پزشک اطفال را نمی‌گیرد. اگر درباره خواب، تغذیه یا سلامت نوزادتان نگرانی دارید، با پزشک او مشورت کنید.
دیدگاهتان را بنویسید